Ergen depresyonu: ebeveynler için pratik rehber

Ergen depresyonunun belirtileri yetişkininkinden farklıdır

Yetişkin depresyonunda en sık görülen üzüntü ve umutsuzluk hissi, ergende çoğunlukla öfke, sinirlilik ve içe çekilme şeklinde görünür. Ergeniniz son haftalarda 'sebepsiz' diye nitelendirdiğiniz öfke patlamaları yaşıyor, kapısını kapatıp odasından çıkmıyor, daha önce ilgilendiği şeylerden uzaklaşıyorsa, bu basit bir 'ergenlik huysuzluğu' olmayabilir.

Klinik anlamda depresyondan söz edebilmek için, belirti kümesinin en az iki hafta süreyle, gün boyunca çoğu zaman ve eskisinden belirgin biçimde farklı olarak görülmesi gerekir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

• ·Çoğu zaman keyifsizlik veya sinirlilik, küçük şeylerden öfkelenme.
• ·Daha önce keyif alınan etkinliklerden uzaklaşma (spor, hobi, arkadaş).
• ·Uyku düzeninde belirgin değişim — sürekli uyumak ya da gece uyuyamamak.
• ·İştahta belirgin değişim — sürekli yemek ya da iştahsızlık.
• ·Okul performansında belirgin düşüş, ödev yapmaktan kaçınma.
• ·Yoğun değersizlik veya suçluluk ifadeleri ('ben işe yaramam', 'her şey benim hatam').
• ·Geleceğe dair umutsuz konuşmalar veya 'olmasaydım iyi olurdu' gibi cümleler.
• ·Kendine zarar verme davranışı — kesik izleri, yanık izleri, bilerek aç kalma.
• ·Açık intihar düşüncesi veya bir plan içeren konuşmalar.

Ebeveyn olarak ne yapılır, ne yapılmaz

Yapılması gerekenler:

• ·Yargısız dinlemek — 'bu hiçbir şey değil', 'benim yaşımda biz...' demeden, sadece anlamaya çalışarak dinlemek.
• ·Belirtileri gözlemleyip not etmek — değişimin ne zaman başladığı, neyle tetiklendiği önemli.
• ·Ergenle birlikte profesyonel destek seçeneklerini değerlendirmek; karara birlikte varmak.
• ·Aile içindeki çatışma seviyesini düşürmeye dikkat etmek — ergenin kapasitesi düşmüş durumdadır.
• ·İntihar düşüncesi ifade ediliyorsa, ciddiye almak. 'Sadece dikkat çekiyor' yorumunu kesinlikle yapmamak.

Ne zaman profesyonel destek?

Aşağıdaki üç durumdan biri varsa, profesyonel değerlendirme için randevu almak doğru bir adımdır: belirtilerin iki haftadan uzun sürmesi, ergenin günlük işlevselliğini (okul, ilişkiler, öz bakım) belirgin biçimde etkilemesi, ya da kendine zarar verme veya intihar düşüncesi ifade edilmesi.

İntihar düşüncesinin somut bir plan içermesi acil bir durumdur ve bu durumda 112 Sağlık Acil Servisi veya 182 İntihar Önleme Hattı aranmalıdır.

Ergen görüşmesinde ergenin görüşme alanı kendine ait, gizli ve özerktir. Aile bilgilendirmesi belirli aralıklarla yapılır ama görüşmelerin içeriği — güvenlik riski oluşturan durumlar dışında — aileyle paylaşılmaz. Bu sınır ergenin terapiye güvenle bağlanabilmesi için temel bir koşuldur.