İçeriğe atla
Klinik Psikolog Buse Akçay
← Hizmetler

12-18 yaş arası ergenler ve aileleri için

Ergen Terapisi

12–18 yaş aralığındaki ergenler için, ergeni yetişkin gibi değerlendirmek ve çocuk gibi konuşmamak arasındaki ince çizgide yürütülen görüşmeler.

Format

Online

Süre

50 dakika

Sıklık

Haftada bir görüşme

Süreç

Ortalama 12–25 görüşme · konuya ve danışana göre değişir

Ergenlik; bedenin, kimliğin, ilişkilerin ve ailedeki konumun aynı anda değiştiği bir geçiş dönemidir. Bu yoğunluk içinde ergen kendi sesini bulmaya çalışır; biz de bu sürece eşlik ederiz — onun adına konuşmadan, ama onu yalnız bırakmadan. Ergen terapisinde ergenin görüşme alanı kendine ait, gizli ve özerktir; ama süreç ailenin de bilgilendirildiği, sınırların başta birlikte konuşulduğu bir yapıda işler.

Hangi temalarda çalışıyorum?

Ergenlik dönemine özgü gelişimsel meselelerden klinik tablolara kadar geniş bir yelpazede başvuru kabul ediyorum. En sık karşılaşılan başlıklar:

  • ·Sınav ve performans kaygısı: LGS, YKS, ara sınav dönemleri, sürekli yetersizlik hissi.
  • ·Okul reddi, motivasyon kaybı, akademik düşüş — derin bir kaygı veya depresyonun ilk işareti olabilir.
  • ·Sosyal kaygı, akran ilişkileri, dışlanma, zorbalık deneyimi.
  • ·Kimlik, beden algısı, öz değer çatışmaları — bedenin değişimine uyum sağlamada zorluk.
  • ·Ebeveynle iletişim güçlükleri, sürekli çatışma örüntüleri, kapı çarpıp odaya kapanma dönemi.
  • ·Duygusal düzenleme: yoğun öfke patlamaları, içe çekilme, ağlama nöbetleri.
  • ·Sınır koymakta ve hayır demekte zorluk, akran baskısına teslim olma.
  • ·Romantik ilişkilerde ilk deneyimler, ayrılık ve kırılma süreçleri.
  • ·Ekran ve sosyal medya bağımlılığı, gerçek dünyadan uzaklaşma.
  • ·Yeme örüntülerinde değişim — başlangıç düzeyinde yeme bozuklukları için erken müdahale.
  • ·Kendine zarar verme davranışı ve intihar düşüncesi — bu durumlarda aile bilgilendirme protokolü uygulanır.

Ergen terapisinin özel yapısı

Ergen terapisi çocuk terapisi değildir, yetişkin terapisi de değildir. Üçüncü, kendine has bir görüşme yapısı vardır. Ergenin gelişim dönemine saygı duyan bir çerçevede çalışılır.

İlk seans genellikle aileyle birlikte ya da ailenin tanışma görüşmesinin ardından yapılır. Sürecin yapısı, gizlilik sınırları, aileye nelerin paylaşılacağı/paylaşılmayacağı en başta açıkça konuşulur. Bu netlik ergenin terapiye güvenle bağlanabilmesi için temel koşuldur.

İlk birkaç görüşmede ergenle tanışma, güven kurma ve gerçek başvuru sebebinin belirginleşmesi süreci yaşanır. Ergenler sıklıkla 'aile beni getirdi' havasıyla başlar; bu hissin değişmesi 3–4 görüşme alabilir.

Aile çerçevesi

Aile bilgilendirmesi belirli aralıklarla — ve ergenle birlikte kararlaştırılan bir çerçevede — yapılır. Genel pratik şudur: 4–6 görüşmede bir, ailenin de katıldığı bir 'değerlendirme görüşmesi' planlanır. Bu görüşmede ergenin sürecinin nasıl gittiği, ailenin gözlemleri ve birlikte yapılabilecekler konuşulur.

Ergenin terapide ne konuştuğu paylaşılmaz; ancak güvenlik riski oluşturan durumlar (kendine zarar verme, intihar düşüncesi, istismar deneyimi, başkalarına zarar verme riski) aileyle paylaşılmak zorundadır. Bu sınır en başta ergenle birlikte açıkça konuşulur ve süreç boyunca korunur.

Aile görüşmesinin amacı ergeni 'şikayet etmek' değil, sürece dahil olmasını sağlamaktır. Bu görüşmelerde aileye de pratik öneriler verilir: ergenle nasıl iletişim kurulacağı, hangi davranışların aslında destek olduğu, hangi yaklaşımların ters teptiği.

Yöntem

Ergen görüşmelerinde ağırlıklı olarak Bilişsel Davranışçı Terapi'nin (BDT) ergen uyarlamaları kullanılır. Düşünce-duygu-davranış üçgenini somut örneklerle ergenle birlikte çalışmak, sınav kaygısı, sosyal kaygı, depresif belirtiler gibi tablolar için kanıta dayalı sonuç verir.

BDT'ye ek olarak çözüm odaklı görüşme teknikleri, duygu düzenleme egzersizleri ve gerektiğinde psikoeğitim sürece entegre edilir. Görüşmelerde 'ödev' yerine 'deneme' kelimesi tercih edilir; bu deneme ergenin gerçek hayatında uygulayabileceği küçük adımlardır.

Erken dönem travma veya uzun süreli örselenmelerin ön planda olduğu vakalarda, uygun bulunduğunda farklı yaklaşımlara (örn. EMDR) yönlendirme yapılır.

Ne zaman profesyonel destek?

Ergenlik dönemine has duygusal dalgalanma ile klinik müdahale gerektiren bir tabloyu ayırt etmek hem ebeveynler hem profesyoneller için kolay değildir. Genel olarak şu üç durumdan biri varsa profesyonel değerlendirme için randevu almak doğru bir adımdır: belirtilerin iki haftadan uzun sürmesi, ergenin günlük işlevselliğini (okul, ilişkiler, öz bakım) belirgin biçimde etkilemesi, ya da kendine zarar verme veya intihar düşüncesi ifade edilmesi.

İntihar düşüncesinin somut bir plan içermesi acil bir durumdur ve bu durumda 112 Sağlık Acil Servisi veya 182 İntihar Önleme Hattı aranmalıdır.

Kimler için uygundur

Bu süreçten faydalanabilirsiniz

  • 12–18 yaş aralığındaki ergenler ve aileleri
  • Sınav kaygısı, sosyal kaygı, okul reddi, motivasyon kaybı yaşayanlar
  • Ebeveyniyle iletişim güçlüğü yaşayan ve bu konuda destek arayan aileler
  • Beden algısı, kimlik, akran ilişkilerinde zorlanan ergenler
  • Daha önce terapi deneyimi olan veya hiç olmayan ergenler; her iki grup için uygun

Hangi durumlarda farklı yönlendirme yapılır

Bu süreç tek başına yeterli değildir

  • Aktif intihar planı olan veya ağır kendine zarar verme davranışı olan akut durumlar — bu durumda öncelikle hastane bazlı değerlendirme ve gerekirse yatış gerekir.
  • Tedavi edilmemiş ağır psikiyatrik tablolar (psikoz, ağır eating disorder, ağır madde kullanımı) — bu vakalarda öncelikle psikiyatrist ve uygun ekip çalışması gerekir.
  • 12 yaş altı çocuklar — bu yaş aralığı için çocuk psikoloğuna yönlendirme yapılır.
  • Ergenin sürece tamamen isteksiz, zorla getirildiği başvurular — terapi gönüllülük gerektirir; ilk birkaç görüşmede güven kurulamazsa farklı bir yaklaşım önerilir.

Sıkça Sorulanlar

Ergen Terapisi hakkında.

+Çocuğum 'terapiye gitmek istemiyorum' diyor, zorlayabilir miyim?

Zorla getirilen ergenden terapinin verim alması zordur. Yine de ilk görüşme bir 'tanışma' olarak çerçevelenebilir — terapinin başlayıp başlamayacağına ergen bu görüşme sonunda kendi karar verir. Bu çerçeve sıklıkla ergenin direncini azaltır.

+Çocuğumun terapide ne konuştuğunu öğrenebilir miyim?

Hayır, içerik paylaşılmaz. Bu sınır ergenin terapiye güvenle bağlanabilmesi için temel koşuldur. Ancak güvenlik riski oluşturan durumlar (intihar, kendine zarar, istismar) aileyle paylaşılır. Düzenli aralıklarla yapılan aile görüşmelerinde sürecin nasıl gittiğine dair genel bir değerlendirme paylaşılır — içeriğin kendisi değil.

+İlk seansa ben de gelebilir miyim?

Evet, ilk görüşme genellikle ailenin de katıldığı bir tanışma görüşmesi olarak yapılır. Bu görüşmede sürecin yapısı, sınırlar ve aile bilgilendirme çerçevesi birlikte konuşulur. Sonraki görüşmeler ergenle özel yapılır.

+Görüşmeler ne kadar sürer?

Ortalama 12–25 görüşme aralığı en sık karşılaşılan süredir. Hafif başvurularda 8–10 görüşme yeterli olabilir; daha yerleşik örüntüler içeren süreçler 25 görüşmeye uzayabilir. Süreç içinde birlikte değerlendirilir.

+Ergenim okula gitmek istemiyor, ne yapayım?

Okul reddi tek başına bir sebep değil, çoğu zaman altta yatan kaygı, depresif duygu durum, akran sorunu veya öğrenme güçlüğünün bir işaretidir. Önce profesyonel değerlendirme önerilir. Ev içinde 'mecbursun gideceksin' çatışması süreci uzatabilir; konuyla profesyonel destekle ilerlenmesi daha sağlıklı olur.

+Online görüşme ergen için uygun mu?

Evet, online görüşmeler ergenler için de etkili biçimde yürür. Ergenin kendi odasında, kapısı kapalı, kulaklıklı bir ortamda olması gerekir. Bazı ergenler online formatı kendi alanı içinde kaldığı için daha rahat bulur.

Görüşme talebi

Ergen Terapisi için randevu almak istiyorum.

Diğer hizmetler