Vajinismus tedavisi: süreç, adımlar ve sıkça karşılaşılan yanlış inanışlar

Vajinismus tek bir 'sorun' değildir

Vajinismus tek bir nedenden kaynaklanmaz. Bedenin koruyucu kasılma refleksi, ilişki içindeki güven dinamikleri, cinselliğe dair erken dönem öğrenmeler, korku ve beklenti yükü — bunların hepsi süreç içinde birlikte rol oynayabilir. Bu yüzden tedavi de tek bir noktaya değil, birden fazla katmana paralel ilerler.

Önemli bir ilk adım, eğer daha önce yapılmadıysa, bir jinekoloğun değerlendirmesidir. Bedensel başka bir sorun olmadığını doğrulamak hem rahatlatıcıdır hem süreci doğru hizalar. Görüşmelerde bu doğrulama ile başlanır.

Süreç nasıl yapılandırılır?

Vajinismus sürecindeki görüşmeler tamamen sözel terapi formatındadır; klinik içinde hiçbir aşamada fiziksel muayene yapılmaz. Görüşmenin yapısı genel olarak şu aşamalardan geçer:

• ·Değerlendirme: cinsellik öyküsü, ilişki bağlamı, daha önce denenenler, beklentiler ve korkuların ayrıntılı haritalanması.
• ·Psikoeğitim: kasılma refleksinin nasıl çalıştığını, bedenin neden 'koruma moduna' girdiğini anlamak. Korkunun fizyolojik mantığını bilmek başlı başına gerilimi düşürür.
• ·Bedenle yeniden tanışma: nefes, bedeni hissetme, gerilim-gevşeme egzersizleri. Bunlar danışan tarafından, kendi temposunda, kendi mahremiyetinde yapılır.
• ·Kademeli desensitizasyon: bedenle dokunma teması küçük, kontrol edilebilir adımlarla genişler. Her adım bir önceki adım rahat hissedildikten sonra atılır.
• ·İlişki katmanı: süreç bir partner ile yürütülüyorsa, partnerin sürece nasıl dahil olacağı birlikte planlanır. Partneri de rahatlatmak ve doğru destek vermesini sağlamak önemlidir.
• ·Süreç değerlendirme ve kapanış: kazanımlar, kalan korkular ve sürdürülecek pratikler birlikte değerlendirilerek görüşmeler sonlandırılır.

Sıkça karşılaşılan yanlış inanışlar

Görüşmelere başvuran kadınların önemli bir kısmı, vajinismusa dair çevreden duydukları yanlış bilgilerle gelir. En sık karşılaştığım altı yanlış inanışı paylaşmak istiyorum:

• ·'Cinsel terapide fiziksel muayene yapılır.' — Hayır. Cinsel terapi tamamen sözel terapi formatındadır.
• ·'Vajinismus zihinsel değildir, sadece bedensel bir sorundur.' — Çoğu vakada beden ve zihin birlikte rol oynar; tedavi de ikisini birlikte ele alır.
• ·'Vajinismus geçmez, ömür boyu sürer.' — Yapılandırılmış görüşme süreçleriyle çoğu vaka belirgin biçimde geriler.
• ·'Bu konu sadece evlendikten sonra ortaya çıkar.' — Penetrasyona dair her durumda ortaya çıkabilir; ergenlik, doğum kontrol muayenesi, tampon kullanımı.
• ·'Cinsel terapi sadece çift olarak alınır.' — Bireysel olarak da yürütülebilir.
• ·'Bu konu konuşulmamalı, kendi geçer.' — Konuşulmadığı zaman kaygı sıklıkla artar ve süreç uzar.

Ne kadar sürer?

Bu konuda baştan bir görüşme sayısı söylemem; çünkü süreç hem kişinin kendi temposuna hem de birlikte yaşadığı bağlamın ne kadar değerlendirilebildiğine bağlı olarak ilerler. Belirlenmiş bir sayı, kişiyi kendi temposunun gerisinde hissettirmekten başka bir işe yaramaz. Görüşmeler haftada bir başlar; ihtiyaca göre on beş günde bire geçebilir.